Sporten na kanker

Kanker en de behandeling ervan kunnen een grote impact hebben op je lichaam én op je hoofd.

Veel mensen krijgen tijdens of na een behandeling te maken met vermoeidheid, conditieverlies, spierkrachtverlies, onzekerheid of angst om weer te gaan bewegen. Vooral na chemotherapie, bestraling of een operatie kan het lichaam anders reageren dan je gewend was.

Soms voelt het alsof je lichaam niet meer helemaal van jou is. Toch kan bewegen, op een veilige en goed gedoseerde manier, een belangrijke rol spelen in het herstel.

Bewegen helpt bij herstel

Vroeger werd vaak geadviseerd om vooral veel rust te nemen. Rust is soms nodig, maar te veel rust kan er ook voor zorgen dat conditie en spierkracht verder achteruitgaan.

Tegenwoordig weten we dat bewegen tijdens en na kanker juist kan helpen om zo fit mogelijk te blijven, zowel lichamelijk als mentaal. Kanker.nl geeft aan dat bewegen belangrijk is als je kanker hebt of hebt gehad, omdat het helpt om lichamelijk en mentaal zo fit mogelijk te blijven.

Dat betekent niet dat iedereen meteen intensief moet sporten. Het gaat vooral om bewegen op een niveau dat past bij jouw situatie, jouw behandeling en jouw belastbaarheid.

Vermoeidheid na kanker

Vermoeidheid bij kanker is anders dan gewone vermoeidheid. Het kan je plotseling overvallen en soms is er geen duidelijke reden voor. Veel mensen hebben hier tijdens of na de behandeling last van. De vermoeidheid kan maanden of soms zelfs jaren aanwezig blijven.

Juist daarom is het belangrijk om zorgvuldig met je energie om te gaan.

Bewegen kan helpen om je conditie langzaam weer op te bouwen, maar de dosering is belangrijk. Te veel doen kan klachten verergeren, terwijl te weinig doen ervoor kan zorgen dat je conditie verder afneemt.

Een goede aanpak is vaak: klein beginnen, rustig opbouwen en goed luisteren naar je lichaam.

Revalideren na kanker

Veel mensen volgen na hun behandeling een revalidatie- of nazorgprogramma. Daarin wordt gewerkt aan conditie, kracht, vertrouwen en het hervinden van dagelijkse belastbaarheid.

Ook na zo’n programma blijft bewegen belangrijk. Het helpt om de opgebouwde conditie vast te houden en verder te verbeteren.

Soms kan dit zelfstandig. In andere gevallen is begeleiding verstandig, bijvoorbeeld als je last hebt van aanhoudende vermoeidheid, pijn, conditieverlies, onzekerheid of beperkingen door de behandeling.

Bij PUUR Fitness Rijswijk kijken we graag mee naar wat verantwoord en haalbaar is.

Vermoeid, maar toch bewegen?

Als je erg moe bent, kan bewegen tegenstrijdig voelen. Toch kan rustig en gedoseerd bewegen helpen om je belastbaarheid stap voor stap te verbeteren.

Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Denk aan:

• een korte wandeling;
• rustig fietsen;
• lichte oefeningen;
• trainen op een laag tempo;
• bewegen verspreid over de dag.

Kanker.nl adviseert bij vermoeidheid onder andere om dagelijks te proberen te bewegen, bijvoorbeeld fietsen, zwemmen of wandelen, en geeft aan dat een oncologiefysiotherapeut advies kan geven of kan helpen bij het oefenen.

Belangrijk is dat je binnen je eigen grenzen blijft. Extra heftige vermoeidheid of veel spierpijn na het bewegen kan een teken zijn dat je te snel te veel hebt gedaan.

Welke sporten zijn geschikt?

Welke vorm van bewegen geschikt is, verschilt per persoon.

Vaak zijn rustige duuractiviteiten een goede start, zoals:

• wandelen;
• fietsen;
• zwemmen;
• rustig trainen op fitnessapparaten;
• lichte krachttraining;
• mobiliteits- en balansoefeningen.

Een handige richtlijn is dat je tijdens het bewegen nog moet kunnen praten. Dan train je meestal op een niveau dat niet te intensief is.

Krachttraining kan ook waardevol zijn, maar moet wel goed worden opgebouwd. Zeker na een operatie, chemotherapie, bestraling of bij verminderde belastbaarheid is begeleiding aan te raden.

Opbouw van activiteiten

Als je lang weinig hebt bewogen, begin dan klein.

Bijvoorbeeld met 5 tot 10 minuten bewegen per dag. Als dat goed gaat, kun je dit rustig uitbreiden. Soms is het beter om drie keer per dag kort te bewegen dan één keer te lang.

Ook in het dagelijks leven kun je al veel doen:

• neem vaker de trap;
• wandel een klein stukje extra;
• pak de fiets voor korte afstanden;
• doe lichte huishoudelijke taken verspreid over de dag;
• bouw rustmomenten bewust in.

Het doel is niet om jezelf uit te putten, maar om je lichaam opnieuw vertrouwen te geven.

Bewegen voor, tijdens en na de behandeling

Bewegen kan in verschillende fases zinvol zijn: vóór een behandeling, tijdens een behandeling en na afloop.

De richtlijn Fysieke fitheid van mensen met en na kanker beschrijft fysieke fitheid als een combinatie van conditie en spierkracht. De richtlijn geeft aan dat fysieke fitheid samenhangt met symptomen, bijwerkingen, dagelijks functioneren, kwaliteit van leven en overleving.

Dat betekent niet dat iedereen hetzelfde programma moet volgen. Juist bij kanker is maatwerk belangrijk. De juiste aanpak hangt af van je diagnose, behandeling, klachten, conditie en persoonlijke doelen.

Overleg bij twijfel altijd met je arts, verpleegkundig specialist of fysiotherapeut.

Begeleiding bij sporten na kanker

Sporten na kanker kan spannend zijn. Misschien weet je niet goed wat je lichaam aankan. Misschien ben je bang om te veel te doen. Of misschien wil je wel bewegen, maar merk je dat je snel terugvalt.

Dan kan begeleiding helpen.

Bij PUUR Fitness Rijswijk kun je werken aan:

• conditie;
• spierkracht;
• balans;
• vertrouwen in bewegen;
• verantwoord opbouwen;
• trainen binnen je eigen grenzen.

Waar nodig kan dit in overleg met een fysiotherapeut of met gerichte begeleiding binnen medische fitness.

Stap voor stap sterker worden

Sporten na kanker draait niet om presteren. Het draait om herstel, vertrouwen en weer grip krijgen op je lichaam.

Elke stap telt. Ook een kleine stap.

Wil je verantwoord bewegen na kanker of twijfel je wat voor jou geschikt is? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee over een veilige en passende manier om weer in beweging te komen.